- Năng lực chủ thể:

+ Năng lực chủ thể là điều kiện do pháp luật quy định đối với cá nhân, tổ chức để họ có thể tham gia vào quan hệ pháp luật, bao gồm năng lực pháp luật và năng lực hành vi pháp luật.

+ Năng lực pháp luật là khả năng có quyền, nghĩa vụ pháp lí do nhà nước quy định cho các cá nhân, tổ chức nhất định.

1 tổ chức, cá nhân cụ thể chỉ cần có năng lực pháp luật trong quan hệ pháp luật nào đó là có thể tham gia vào quan hệ pháp luật đó.

+ Năng lực hành vi pháp luật là khả năng mà nhà nước thừa nhận cho các cá nhân, tổ chức bằng hành vi của mình tự xác lập và thực hiện các quyền và nghĩa vụ pháp lí.

1 người được coi là có năng lực hành vi pháp luật khi họ biết cách xác lập hành vi trong 1 QHPL cụ thể, biết tự mình thực hiện được các hành vi mà mình đã xác lập và có khả năng độc lập tự chịu trách nhiệm về hành vi của mình.

Khi xem xét năng lực hành vi của chủ thể là cá nhân, người ta xem xét 3 phương diện chủ yếu: độ tuổi, khả năng nhận thức và tình trạng sức khỏe, thể lực.

VD: Để có thể đi bầu cử thì chủ thể phải đáp ứng được các yêu cầu: Là Công dân Việt Nam, từ đủ 18 tuổi trở lên và không thuộc các trường hợp không được tham gia bầu cử theo quy định của Luật bầu cử quan hệ, HĐND. Như vậy, công dân 10 tuổi hay người bị điên thì không thể tham gia bầu cử.

- Khả năng của chủ thể:

VD: + Khi anh A tham gia quan hệ vay tiền với ngân hàng thì điều kiện đảm bảo là anh A phải có khả năng trả nợ thể hiện qua năng lực tài chính (lương, tài sản…)

+ Khi chị B tham gia quan hệ làm thuê cho công ty C thì điều kiện đảm bảo là sức khỏe của chị B phải đảm bảo đáp ứng được công việc

- Đảm bảo pháp lý: Khi quyền của chủ thể không được bảo đảm hoặc chủ thể không thực hiện trách nhiệm pháp lí thì nhà nước phải có biện pháp can thiệp để đảm bảo thực hiện quyền, nghĩa vụ pháp lí của chủ thể.

VD: Công ty A trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế cho nhà nước thì nhà nước phải có biện pháp xử phạt, truy thu thuế đối với công ty A

- Điều kiện khách quan: Ngoài một số nguyên nhân chủ quan nêu trên thì còn có nguyên nhân khách quan như: Thời tiết, sự thay đổi của hoàn cảnh, thiên tai ….

VD: A kí hợp đồng mua tài sản của B, theo thỏa thuận thì ngày 19/02/2020 A phải giao cho B chiếc ô tô mà B đã đặt mua, nhưng trước đó 19 ngày xảy ra hỏa hoạn ở nhà máy sản xuất ô tô nên khiến ngày 19/02/2020 A không thể thực hiện nghĩa vụ giao xe cho B, và quyền lợi của B cũng bị xâm hại…. do thiên tai (khách quan).

Xem thêm: 80 CÂU VẤN ĐÁP LÝ LUẬN CHUNG VỀ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT HLU (download file bộ câu hỏi vấn đáp ở bài này)